The Usual Rotterdam en COC Rotterdam presenteren pop-up tentoonstelling Queer Utopia
Werken van onder anderen Botticelli, Leonardo da Vinci, Caravaggio en Toulouse-Lautrec krijgen tijdens de pop-up tentoonstelling Queer Utopia een queer interpretatie. Tijdens Rotterdam Pride zijn zes bekende werken uit de kunstgeschiedenis te zien in de atelierruimte van The Usual. Het is een initiatief van The Usual Rotterdam en COC Rotterdam.
Queeren van de kunsthistorische canon
Centraal staat het ‘queeren’ van de kunsthistorische canon. De klassieke interpretaties worden voor even aan de kant geschoven en maken plaats voor andere mogelijke verhalen over liefde, verlangen, gender en identiteit. Want queer mensen hebben altijd bestaan, maar waren lang niet altijd zichtbaar in de verhalen die over kunst en geschiedenis werden verteld.
Zo wordt in Maria met kind en Sint Anna van Leonardo da Vinci de oorspronkelijke religieuze context even losgelaten. Twee volwassen vrouwen, van wie de een bij de ander op schoot zit, samen met een kind. Queer Utopia nodigt bezoekers uit het tafereel voor even te bekijken als een gezin met twee moeders.
Ook Jongen met fruitmand van Caravaggio krijgt een andere blik. De zwoele blik, het afgezakte shirt en de sensualiteit van de jonge man doen volgens de tentoonstelling denken aan de manier waarop Venus traditioneel werd afgebeeld. De nieuwe lezing stelt daarmee de vraag waarom die sensualiteit in de kunstgeschiedenis zo vaak aan vrouwen werd voorbehouden.
Bij Amarylles kroont Mirtillo van Jacob van Loo gaat Queer Utopia nog een stap verder. Het werk is gebaseerd op het zeventiende-eeuwse toneelstuk Il Pastor Fido, waarin Mirtillo zich als vrouw verkleedt. Omdat vrouwen destijds niet op het toneel mochten spelen, zouden de twee kussende vrouwen in het afgebeelde tafereel oorspronkelijk door mannen zijn gespeeld.
De tentoonstelling nodigt bezoekers vervolgens uit om het werk te bekijken vanuit het perspectief van een trans vrouw in de zeventiende eeuw en introduceert daarbij het begrip gender euforie.
De tentoonstelling eindigt ruim drie eeuwen later bij De zittende clown, Mlle Cha-u-Ka-o van Henri de Toulouse-Lautrec. In de bijbehorende nieuwe vertelling wordt de performer neergezet als iemand die zich beweegt in een alternatieve wereld waarin andere regels gelden en samen met andere performers en sekswerkers breekt met maatschappelijke normen.
Bij alle zes de werken hangt een QR-code waarmee bezoekers de bijbehorende interpretatie kunnen beluisteren. Het doel is daarbij niet om één nieuwe waarheid tegenover de traditionele kunstgeschiedenis te zetten.
