Fenix breidt uit met nieuwe ruimte voor grote tijdelijke tentoonstellingen

Fenix opent dit najaar een nieuwe tentoonstellingsruimte van 650 vierkante meter. Het kunstmuseum over migratie krijgt daarmee vanaf 19 november een nieuwe ruimte voor grote tijdelijke tentoonstellingen. Met verdieping en actuele perspectieven op migratie, gezien door de ogen van kunstenaars. De eerste tentoonstelling is van het internationale kunstenaarscollectief Slavs and Tatars. Mouthfool is te zien t/m 9 mei 2027.

Al twintig jaar brengt Slavs and Tatars verschillende aaneengesloten regio’s in kaart die zich uitstrekken tussen de voormalige Berlijnse Muur, Centraal-Azië en de Chinese Muur. Met tegelijk humor en rake observaties laten zij zien hoe poreus staatkundige grenzen zijn: eten, mythen en taal bewegen zich er vrij doorheen. Na spraakmakende presentaties in het MoMA, TATE Modern en La Biennale di Venezia is het nu tijd voor een eerste kennismaking voor het Nederlandse publiek.

De tentoonstelling Slavs and Tatars: Mouthfool laat zien hoe taal in dit gebied migreert: van mond tot mond, van generatie op generatie. Met humor, woordspelingen en absurde beelden laat het collectief zien dat taal veel meer is dan een middel om met elkaar te spreken. Taal vormt wie we zijn en hoe we de wereld begrijpen. Ze reist met ons mee: in ons hoofd, op onze tong en in verhalen, rituelen, recepten en mythen. De tentoonstelling is tot en met 9 mei 2027 te zien in Fenix. 

“Het is geweldig om de nieuwe tentoonstellingsruimte in Fenix te openen met het werk van Slavs and Tatars. Hun kunst is speels, vaak verrassend humoristisch en zet je tegelijkertijd aan het denken. Dat past bij Fenix. Het laat je op een nieuwe manier kijken naar migratie en de wereld om ons heen,” zegt Anne Kremers, directeur Fenix 

Slavs and Tatars: Mouthfool maakt taal tastbaar met sculpturen, wandkleden, installaties en andere kunstwerken. Zo verandert in het monumentale wandkleed Mother Tongues and Father Throats (2012) een geopende mond in een landschap van taal: Arabische, Hebreeuwse, Perzische en Cyrillische letters staan op de plekken waar hun klanken in mond en keel ontstaan.

De drie meter hoge tong van Tongue Twist Her (2013) kronkelt rond een danspaal. Het absurde beeld verbeeldt hoe talen en alfabetten voortdurend veranderen onder invloed van politieke machtsverschuivingen.

In Alphabet Abdal (2015)  komen Arabische letters letterlijk in beweging. Op het wandkleed krijgen ze armen en benen, als verwijzing naar talen en schriftsystemen die met mensen meereizen en onderweg nieuwe betekenissen krijgen.

Voorwaarts rijden en achteromkijken 

Een van de hoogtepunten van de tentoonstelling is Molla's Reverse Ride (2026). In opdracht van Fenix maakt Slavs and Tatars deze installatie speciaal voor Plein, het vrij toegankelijke overdekte stadsplein van het museum. Het werk is geïnspireerd op Molla, een legendarische nar en volksfilosoof uit het gebied waarop Slavs and Tatars zich richt. Hij staat in verschillende culturen ook wel bekend als Hodja of Nasreddin. Over hem worden al meer dan 700 jaar verhalen verteld. Bezoekers worden uitgenodigd om achterstevoren plaats te nemen in felrode raceauto’s en daarmee een parcours af te leggen. Dit is een directe verwijzing naar Molla, die vaak achterstevoren op zijn ezel wordt afgebeeld. 

“We zijn verheugd ons twintigjarig jubileum te vieren in Fenix en kijken ernaar uit om het publiek kennis te laten maken met Molla/Nasreddin, onze mascotte en de ster van een grootschalig nieuw werk. Net als hij bewegen we ons voorwaarts terwijl we achteromkijken: onze kunst begint altijd met het opgraven van verhalen, talen en tradities uit het verleden en laat zien hoe relevant en betekenisvol ze ook vandaag nog zijn. Zoals Faulkner zei: het verleden is nooit dood. Het is zelfs niet voorbij,” laat Slavs and Tatars weten.

Coverfoto: Slavs And Tatars Movaland 2019. Door Sergey Zhdanovich